GELENEK

Bu yazıyı Zaman Gazetesi'nden aldım. Peyami Safa'nın 1959 yılında İslam Mecmuası' nda yayınlanan bir yazısını üzerine herhangi bir yorum yazmadan aktarıyorum. Okuyanlar gönüllerinde değerlendirmesini yapacaktır.

[Zaman Üstü Yazılar - Peyami Safa] İsbatsız iddialar

Her iddianın doğruluğu, isbat edilmek şartına bağlıdır. Onu tahminden, vehimden, iftiradan ayırmanın başka çaresi olmadığını vicdan ve mantık sahibi her insan bilir.

Türkiye’de sosyal yapının normal icaplar çerçevesini aşıp emniyet kuvvetlerinin müdahalesini lüzumlu gösterecek derecede bir irtica hareketi olduğunu iddia edenler bunu isbat etmekle mükelleftirler. Yıllardan beri tekrarladıkları bu iddia hiçbir gün, hiçbir şekilde isbat edilmiş değildir. Münferit vak’alar toplu bir hareketin delili olamaz. Kaldı ki bu vak’aların bir kısmı uydurmadır. Şişirilenleri de vardır. Hepsi doğru da olsa, elli seneden beri Türkiye’de 31 Mart ölçüsünde bir ihtilâl hareketi olmadığı hakikatini ortadan kaldırmaz.

Türkiye’de, her memleketin seviyesi ve nisbet ölçüleri dahilinde gerilik temayülleri vardır. Bundan yüzlerce sene sonra da olacaktır. Çünkü gerilik izafîdir. Komünistlere göre sosyalistler, liberaller, muhafazakârlar geridirler. Hem kendi benliğini kaybetmemek hem de ilerlemek zorunda olan her cemiyette (istisnasız her memlekette) muhafazakâr ve inkılâp­çı kutupları vardır. Sosyal muvazene ve dinamizm; bu kutuplar arasındaki düşünce ve temayül çatışmasından doğar. İki taraftan birinin lehine muvazeneyi bozan bir taşkınlık hareketi görüldüğü zaman tehlike baş gösterir. Böyle olmadığı zamanlarda “irtica var!” yaygarası, o muvazeneyi bozmakta siyasî veya ideolojik menfaatleri olanların yıkıcı propagandasıdır.

***

Türkiye’de Sovyet ajanlarının irticaı kışkırtmağa çalışmaları da, sabit olmamakla beraber mümkündür. Bundan “irtica var” neticesi çıkarılamayacağı gibi “bütün dindarlar yobaz ve yobazlar komünist” tarzında bir hükme de varılamaz. Bu da dinin politikaya âlet edilmesinin en sapık propaganda şekillerinden biridir.

Peyami Safa

(1959 İslam Mecmuası / Objektif 4 - Din İnkılap İrtica, Ötüken Neşriyat)