GELENEK

Sinemayı çok severim. Salonlara çok nadir gitsem de beğendiğim filmlerin DVD'lerini edinir seyrederim. Bu hafta  uzun zamandır işten güçten yapamadığımı yaparak vizyona yeni giren, "Guantanamo Yolu" adlı filme gittim. "Guantanamo Yolu",  İngiltere uyruğuna mensup üç genç adamın 2001-2004 yılları arasında yaşadıkları gerçek olaylara dayanarak çekilen yarı belgesel-yarı dramatize bir film. İngiltere yapımı filmi Michael Winterbottom ve yardımcısı Matt Whitecross yönetmiş. Şubat ayındaki Berlin Film festivalinde aldığı övgülerden ve "Gümüş Ayı"dan hatırladığım filmi sanatsal yönden değerlendirebilecek kapasitede değilim. Açıkçası o yönü de beni ilgilendirmiyor. Ben sanatsal yönünden ziyade konusunun gerçekliğine ve yarı-belgesel tarzına dikkat çekmek istiyorum.

Pakistan kökenli üç İngiliz gencin içlerinden birini evlendirmek için gittikleri asıl memleketlerinde, evlilik amaçları yanında kimliklerini ve köklerini tanımak için yolları Afganistan'a da düşer. Bu gezileri, başlangıçta hiçbir sorun yokken Mezar-ı Şerif'te Amerikan bombardımanlarının altında kalıp, ardından Kuzey İttifakı'na mensup askerlerce tutuklanmalarıyla adım adım bir kabusa dönüşür. İşgalci Amerikan birlikleriyle işbirliği yapan Kuzey İttifakı mensupları, hiçbir şeyden haberi olmayan bu üç kafadarı  gelişigüzel bir tutuklamanın ardından "El Kaide örgütü mensubu" oldukları gerekçesiyle Amerikalılara teslim ederler. Bir askeri  uçakla  ABD'nin Küba adası üzerinde kurduğu Guantanamo Hapishanesi'ne gönderilen kahramanlarımızı 3 yıl süren şiddet, aşağılama, hakaret ve işkence dolu günler beklemektedir. Guantanamo'da 12 yaşındaki çocukların bile bulunduğunu ve bu hapisanenin yasadışılığını anlatan film konusunu birebir gerçek olaylardan alıyor. Filmi yönetmenleri Michael Winterbottom ve yardımcısı Matt Whitecross' u da bu Guantonamo rezilliğini  kitlelere sinema yoluyla ulaştırma çabalarından dolayı takdir etmek gerek. Her ne kadar filmde artık küresel  bilinçaltına sızmış olan "İslam fobisi"ne bakış, bütün iyi niyetli çabalara rağmen yine de belli bir çerçeveden yapılmış olsa da bu filmi ve yönetmenlerini takdir etmeme engel değil..

Biz "Doğulu"lar Sam amcanın çirkin yüzünü az çok biliyoruz. Afganistan'da, Irak'ta emperyalizmin, işgalin, işkencelerin, vahşetin  neticelerini birebir yaşamasakta haberimiz oluyor. O bakımdan filmi izleyince ABD'lilerin yaptığı rezillikler, aşağılık işkenceler bir "Doğulu" ya hiçte yabancı gelmiyor. Filmi önemli bulmamın bir sebebi de küresel anlamda ve özellikle Batı toplumlarında çok popüler bir eğlence olan sinemanın Guantonamo'daki yasadışı, insan hak ve özgürlüklerine  aykırı, onur kırıcı uygulamalara, işkencelere ve aşağılamalara dikkat çekmekte birçok çabadan daha etkili bir yol olması. Ve bu anlamda film özellikle kendi iç haber kaynakları ile sürekli  beslenip yanıltılan Batı'ya, Guantonamo'da yaşanan vahşeti olanca çıplaklığıyla duyurabilir.

Ben filmi yüreği insan sevgisi ile dolu, haksızlığa ve zulme rıza göstermeyen duyarlı herkesin izlemesini ve yakınlarına izletmesini isterim. Böyle  filmleri ardarda, tekrar tekrar izlemeli, sonra da başkalarının kanları üzerinde kurdukları o uygarlıklarının çirkin yüzünü görmeli, göstermeli ve ibret almalıyız.

Yasadışı bir hapisanede, bir mahkemeye bile çıkarılmadan suçunun ne olduğunu bilmeden işkencelerle dolu yıllar geçiren müslüman kardeşlerimizin hala o zindanlarda olduğunu bilmek ise bana tarifi imkansız  bir acı veriyor. Onlar için elimden şuanda sadece Rabbime dua etmek ve gözyaşı akıtmak geliyor.